10. mini-college: luchtdicht en ademend...?

Dit mini-collega gaat over een gezond binnenklimaat en het onderhoud van je constructie.

Dacht je dat het gebouw vooral aan de buitenkant moest worden beschermd tegen vocht?

Binnen is de lucht altijd vochtiger dan buiten. Dit komt door door koken, wassen, douchen en simpelweg mensen (ademen). Als dit vocht condenseert tegen je spiegel à la, maar je wil het niet in je constructie...!

• Vroeger en nu

Vroeger had je dit probleem niet omdat er genoeg kieren in elk gebouw zaten die voor tocht en ventilatie zorgden. Tegenwoordig willen we geen energieverlies meer door die kieren, dus gaan we nauwkeurig isoleren, waardoor de dampdruk toeneemt en deze waterdamp door de kieren je constructie instroomt (door 1mm kan wel 1/2 liter binnenkomen in de winter!) met schimmels en rotting tot gevolg en uiteraard verlies aan isolatievermogen.

Je moet dus vocht (beter: damp) dat van binnenuit komt weren. In de traditionele bouw wordt nog maar al te dampdichte folievaak gebruikt. Een afrader gezien er altijd wel wat vocht (of damp) al in de constructie zelf zit of door een lek naar binnen komt. Dat kan er dus nooit meer uit. Bovendien pak je het gebouw in in een "plastic zak”, die door apparaten voorzien wordt van verse lucht... niet de meest gezonde en comfortabele wijze van wonen en werken.

• Luchtdicht bouwen

Dampopen folie

Enerzijds moet je dus damp van binnen weren, anderzijds de thermische schil van je gebouw luchtdicht maken. Dit doe je door je dampscherm. Aan de binnenzijde van je constructie (buitengevel) leg je een dampscherm door het gebruik van bv OSB platen. Alle naden moeten goed afgesloten zijn, waar speciale (dampopen!) tapes voor zijn. Je dampscherm zorgt dat damp van binnenuit niet in je constructie komt (goede ventilatie is binnen dus van belang!) en maakt het gebouw tegelijkertijd thermisch luchtdicht.

• Dampopen folie

Materiaal kan prima luchtdicht zijn en toch vocht doorlaten (denk maar aan papier).  De truc is om te beginnen met de waterkerende dampopen folie en daarna materiaal te gebruiken dat naar buiten toe steeds dampopener wordt, zodat er geen risico op condensatie is.

Et voilà, je hebt:

1. een luchtdicht gebouw dat 'ademt'
2. condensvrij ter bescherming van je isolatie en constructie
3. een heerlijk binnenklimaat met lage vochtigheid
4. ruimtes die snel opwarmen en makkelijk op temperatuur blijven

No commentsRead more

9. Mini-college: kruipruimteloos bouwen!

De kruipruimte

De kruipruimte zoals iedereen hem voor zich ziet...

Houten vloeren konden vroeger niet luchtdicht gemaakt worden en mochten uiteraard niet vochtig worden. De kruipruimte diende dan:

1. om schadelijke bodemgassen als radon op te vangen en af te voeren
2. voor vochtafvoer
3. en toegang tot leidingen voor onderhoud.

Tegenwoordig kan de begane grond vloer wel luchtdicht gemaakt worden, sterker nog: het Bouwbesluit eist het zelfs. Vloeren zijn zelden nog van hout, dus vocht is minder een probleem, echter wil je uiteraard de schadelijke bodemgassen er wel uit ventileren. Tenslotte is de kwaliteit van het leidingwerk tegenwoordig zo goed dat het langer mee gaat dan de vloer zelf. 

Kruipruimteloos bouwen is dus goed mogelijk (in Duitsland doen ze niet anders...) en daar zit bovendien een kostenbesparing in, door het uitsparen van roosters, luiken en de uren! Uiteraard moet je dan wel een paar maatregelen nemen:

• Luchtdichte begane grond vloer

Beton is hiervoor het meest gangbaar (lees: eenvoudig en goedkoop), maar niet zo zeer ecologisch. Alhoewel sommige gemeenten eisen dat je een betonvloer aanlegt, mag je een begane grond vloer zonder probleem van hout maken. Wel moet je er dan voor zorgen dat hij luchtdicht is door het gebruik van folies.

• Bodemafsluiter: schelpen

Schelpen hebben geen capilaire werking

Een luchtdichte vloer voorkomt dat de schadelijke bodemgassen in je leefmilieu komen. Beter is om het probleem bij de bron aan te pakken en de bodem af te sluiten. Dat kan met folies, maar wij maken graag een dubbelslag en gebruiken altijd schelpen, een natuurlijk bouwproduct en vanwege de hergroeibaarheid onbeperkt voorradig. Schelpen hebben in tegenstelling tot zand geen capillaire werking, het trekt het vocht niet omhoog en de stilstaande lucht tussen de schelpen isoleert (een Rc waarde van 1,0 per 10 cm schelpen) en sluit dus de bodem af voor de bodemgassen. Isolatie en bodemafsluiter. Natuurlijk moet je dan niet boven de schelpen gaan ventileren, dan verliezen de schelpen hun isolatiewaarde.

• Leidingwerk

Kruipruimteloos bouwen zorgt er wel voor dat je niet meer bij leidingwerk kan dat onder de vloer ligt. In principe is het leiding werk tegenwoordig zo goed dat dat ook niet meer nodig is. Sommige opdrachtgevers en sommige aannemers krijgen daar een beetje kriebbels van. Je kan al beginnen met zoveel mogelijk leidingwerk op of in de vloer te verwerken. Zorg daarnaast voor een doorblaas mogelijkheid van de riolering. Als je je echt zorgen maakt kan je er voor kiezen om bv in de bijkeuken (waar al het leidingwerk samen komt) een luik te maken.

Hier zie je de schelpen tussen de funderingsbalken bij de bouw van een woonhuis in Almere. Altijd leuk om te zien dat de onderaannemer uit pure gewoonte de mangaten in de funderingsbalken heeft gemaakt: de balk wordt onderbroken zodat je er tussendoor kan kruipen. 

Dat is dus nogal overbodig bij kruipruimteloos bouwen!




















Volgend college gaat over het voorkomen van schimmels en rotting, maar ook niet in een plastic zak willen verblijven: het dampscherm.

No commentsRead more