4. Mini-college: biomimetica - de hogere wiskunde

Onze 4e mini-college is een minder bekende (dan de 3e over C2C).

De natuur heeft bijzonder interessante technieken gevonden om zo efficiënt mogelijk met middelen om te gaan. We beginnen al onze lezingen en presentaties dan ook met:
"Als er een betere oplossing te vinden is, dan heeft de natuur deze ongetwijfeld al gevonden."
Aristoteles

Opbouw romanesco (torentjes bloemkool) volgens de Gulden Snede

De romenasco, ananas, zonnebloem, dennenappel, cactussen, enz verdelen hun schubben/bladen/pitten langs een spiraal die allemaal de verhouding 1.618 hebben! Dit hebben we de gulden snede genoemd. Het hiervoor is Φ (phi, niet te verwarren met pi: π). Het intrigerende is dat bijvoorbeeld de zonnebloem zo het maximaal aantal pitten in de cirkel krijgt. De bladeren van de cactussen vangen zo optimaal zon omdat ze zo min mogelijk in elkaars schaduw zitten.

Spiraal van pitten volgens de Gulden Snede

Gezien oude culturen een nauwere band hadden met de natuur zien we de De Gulden Snede ook vaak terug in hun architectuur:

De fibonacci reeks ken je vast ook: 0,1,1,2,3,5,8 (0+1=1, 1+1=2, 1+2=3 etc). De verhouding tussen deze getallen gaat zich steeds meer verhouden volgens de gulden snede naar mate de getallen groter worden!

Gulden Snede in de Mona Lisa

Er zijn theorieën die beweren dat ook de verhouding van je lichaam volgens deze reeks te beschrijven is: vingerkootje lengte 1, verhoudt zich tot vinger lengte 3 en hand 5....

Leonardo da Vinci was daar bedreven in. Zolas je zelfs ziet in de Mona Lisa!

Wereldberoemde tekening Leonardo da Vinci

Ook Le Corbusier, wereldberoemde architect en ontwerper van meubelen, maakte veel gebruik van de getallen uit de Fibonacci reeks. Hij tekende het lichaam volgens deze getallen:

De getallen uit de
Fibonacci reeks zijn gebruikt:
432 + 698 = 1130

Dit paste hij ook toe in zijn ontwerpen.
De Gulden Snede wordt ook wel de 'goddelijke verhouding' genoemd omdat we alles volgens deze verhouding mooi vinden (ook filmsterren als Tom Cruise, Shakira).
Le Corbusier beweerde dat als je gebouwen in die verhouding bouwt of de gevelindeling zo opzet je ultieme prachtige architectuur kreeg!

Daar hebben we toch een beetje twijfels over. Natuur is driedimensionaal. In een plat vlak is de Gulden Snede goed op te zetten, wordt het 3D en dus van alle kanten bekeken, wordt het toch een ander verhaal. Bovendien is het doel van Moeder natuur niet om alles in de Gulden Snede weer te geven, maar door evolutie is gebleken dat deze verhouding simpelweg het meest efficiënt en meest functionele resultaat oplevert: de beste vorm voor zijn functie zodat met zo min mogelijk (bouw)materiaal zo efficiënt mogelijk gebouwd kan worden!

Volgende keer gaan we daar verder op in en laten we zien hoe wij kunnen leren van de natuur, ook in onze architectuur!

Categories: architect , architectenbureau , biobased architectuur , biobased bouwen , c2c , cradle to cradle , duurzaam bouwen , ecologisch bouwen , fibonacci reeks , gulden snede , le corbusier